به چه دلیل انگیزه دادن به کودکان اینقدر سخته؟ ما پدر و مادرها بیشتر، باورِ نادرست و خنده داری داریم که فرزندان مون به حرفامون توجه نمی کنن مگه اونکه گوش شون رو بپیچونیم. ولی واقعیت اینه که سعیاتون واسه ایجاد انگیزه در بچه تون، شاید نتیجه منفی دارن. شما نمی تونین بچتون رو مجبور کنین که به درس خوندن اهمیت بده، فقط به خاطر این که واسه شما مهمه، و ممکنه با این کار مانع از ایجاد انگیزه در اون بشین. بدتر از همه اینه که فشار و سعی واسه ایجاد انگیزه در کودک، معمولا تبدیل به جنگِ قدرت می شه. اگه به نمره های کودک تون، بیشتر از عملکردش اهمیت بدین، خیالات شما اشتباهه. در این مقاله می خونیم که چه جوری به بچه ها انگیزه درس خوندن دهیم.

 

اگه وارد حریم کودک تون شدین و سعی دارین اونو مجبور کنین که به درس خوندن اهمیت بده، فقط به خاطر این که درس خوندن اون واسه شما مهمه، باید این رفتار خود رو کنار بذارین و از خودتون بپرسید «اینجا مسئولیت بچه من چیه؟ مسئولیت من چیه؟» اگه کودک شما درس نمی خونه، وظیفه ی شما به عنوان پدر یا مادر، اینه که حس مسئولیت پذیری رو در اون بسازین و بهش یاد بگیرین که دنیای واقعی چیجوریه. در دنیای واقعی، اگه کاری رو که به شما محول شده انجام ندین، پولی دریافت نمی کنین. واسه کودک عواقبی بسازین تا بهش نشون بدین که نتیجه انتخابای اشتباه چیه، ولی هیچوقت اونو مجبور به انجام تکالیف ریاضی نکنین، فقط به خاطر این که انجام تکالیف ریاضی اون واسه شما مهمه. نتایج و نتایج، موجب ایجاد انگیزه نمی شه. نتایج و نتایج رو به خاطر این بازگو می کنین که وظیفه ی خودتون به عنوان پدر یا مادر رو بکنین. حرف آخر اینکه، نمی تونین کسی رو مجبور کنین که به چیزی اهمیت بده. اینجا نقش شما الهام بخش بودن و تشویق کردنه.

پول-نام-تصویر

والدین، بیشتر خودشون رو مسئول آخر فرزندان در زندگی میدونن، ولی باید بدونین که هیچوقت این طور نیس و در آخر، خود بچه، مسئول انتخاب هایشه. ولی از اونجا که فکر می کنیم موفقیت فرزندان به ما بستگی داره، وارد بخش ای میشیم که بهش تعلق نداریم. به ما یاد گرفتن که باید به روشی، فرزندمان رو کنترل کنیم، پس بیشتر ما، بدون فکر کردن، وارد حریم اونا میشیم. ما فکر می کنیم که باید به کودکان انگیزه بدیم تا چیزای خاصی رو در زندگی بخوان، ولی این کار فقط موجب می شه تا اونا در برابر ما واکنش نشون بدن. ممکنه که کودک، خواستهاتون رو بکنه تا از سرزنشاتون آزاد شه یا حتی شما رو راضی کنه، ولی این مسئله موجب ایجاد انگیزه در اون نمی شه. دوباره تکرار می کنم، شما باید واسه کودکان خود الهام بخش باشین و اونا رو تشویق کنین. هدف ما یه جوره، ما می خواهیم که فرزندان مون انگیزه داشته باشن، ولی چیزی که موجب ایجاد فرق می شه، روش رسیدن به این هدفه.

سعی می کنم که بهش انگیزه بدهم، ولی نمی دونم به چه دلیل بی فایده س؟

بعضی از کودکان نسبت به بقیه، انگیزه کمتری دارن. کودکانی وجود دارن که بسیار باهوش ان، ولی در کارنامه شون نمره های پایینی می گیرن. بعضی از اونا با وجود تموم سعیای معلم و والدین، در کلاس می شینن و به یک جا زل میزنن. شاید بچه شما فراموش می کنه تکالیف مدرسه اش رو بکنه، یا بدتر از اون، تکالیف مدرسه رو انجام می ده ولی هیچوقت اونا رو به معلم نشون نمی ده. شاید کودکی در سنِ پیش از نوجوونی دارین که به هیچی علاقه مند نیس و هیچ سرگرمی یا شور و اشتیاقی نداره. شاید نوجوون شما خیلی راحت تسلیم می شه یا نمی خواد سعی کنه. شاید اون با وجود تموم سعیاتون، درجا می زنه یا حتی به جای پیشرفت، پس میره. (اگه نگرانیای دیگری دارین، حتما از مدرسه یا دکتر متخصص کودکان بخواهید که احتمال وجود مشکلات در یادگیری، مشکل کم توجهی- بیش فعالی (ADHD) یا مشکل کم توجهی (ADD)، افسردگی، اعتیاد و بقیه شرایط رو در کودک شما بررسی کنه.)

کودکی-نام-تصویر

اگه کودک انگیزه کمی داره، این مسئله می تونه به دلیلی واسه نگرانی و سرخوردگی و حتی بعضی وقتا، ناامیدی مبدل شه، و این همون جاییه که مشکل، شروع می شه. مشکل اصلی، واکنش شما به نبودِ انگیزه در کودکه، نه خودِ مسئله بی انگیزه بودن کودک. وقتی از اون عصبانی میشید، سعی می کنین به دلیل اضطراب و نگرانیِ خودتون اونو با انگیزه کنین، و فراموش می کنین که نمیشه کسی رو مجبور کرد که به چیزی اهمیت بده.

این سوالات رو از خودتون بپرسید:

  • نگرانی شما موجب شده که غُر بزنین، همیشه در دور اون باشین، بهش فشار بیارین، با وعده و وعید اونو راضی کنین یا واسه اون بیشتر از حد پدر و مادری کنین؟
  • سرخوردگی موجب شده تا فریاد بکشین، جیغ بکشین، بهش التماس کنین، اونو تنبیه کنین، یا دستای تون رو به نشونه ناامیدی بالا بیارین؟
  • درموندگی موجب شده تا با همسرتون دعوا کنین، چون فکر می کنین اون هیچوقت به اندازه کافی واسه انگیزه دادن به کودک شما سعی نمی کنه؟
  • نبود موفقیت کودک موجب شده تا همیشه سعی کنین که اونو مجبور کنین تغییر کنه و انگیزه بیشتری داشته باشه؟

اگه هر یک از کارای گفته شده در بالا رو انجام میدید، شاید این واکنشا رو از بچتون دیده اید: مقاومت می کنه، برابر میل شما رفتار می کنه تا از سرزنشاتون در امان باشه، سرکشی می کنه، یا بر رفتار و مواضع خود، بیشتر اصرار می کنه. بذارین روشن بگم، اون چه با شما مقابله کنه و چه برابر میل شما رفتار کنه، نتیجه اینه که در میزان انگیزه اون، هیچ تغییری ایجاد نمیشه. شاید بتونین اونو مجبور کنین چیزی که رو که شما می خواید بکنه، ولی کمک بهش واسه داشتن انگیزه بیشتر، بازم هدفی دست نیافتنی هستش.

بچه من انگیزه انجام هیچ کاری رو نداره

اگه مطمئنین که کودک تون دچار مشکلات یادگیری یا مشکلات رفتاری نیس، و بازم در زندگی خانوادگی مشارکت نمی کنه و کارای خونه یا تکالیف مدرسه رو انجام نمی ده، شاید نتونسته اید اونو در راهِ درست نگاه دارین. در این حالت، باید اونو مسئولیت پذیر کنین و نتایجی براش بسازین که اونو به راه درست هدایت کنه. مثلا، بهش بگید زمانی می تونه بازی رایانه ای بکنه که تکالیف مدرسه و کارای خونه رو انجام داده باشه. با هم با انجام این کار، به اندازه کافی عقب بایستید تا فهمیده باشین که کودک، چه شخصیتی داره. اگه به موقع از خواب بیدار نمی شه، دخالت نکنین تا فهمیده باشین که الگوی خواب اون چیه. اگه از انجام دادنِ کار خاصی بدش میاد، با اون صحبت کنین و ببینین که می تونین کارای اونو با یکی از خواهرها یا برادرهایش عوض کنین. نمی گم که باید برابر میل اونا رفتار کنیم، ولی بد نیس اگه بررسی کنیم و ببینیم که اونا چه کارایی رو بهتر انجام میدن. شاید پسرتون از قرار دادن ظرفا در ماشین ظرف شویی بیزار باشه، ولی دوست داشته باشه شام بپزد چون در آینده قصد داره که سرآشپز بشه. با این کار، به کودک کمک می کنین تا خود رو بهتر ببینه و تعریف کنه. از سرِ راه اون کنار برید و سعی کنین که اونو بشناسین، بعد بهش اجازه بدین که واسه خود، فکر کنه و تصمیم بگیره. به طور با هم، درباره کارای اساسی که باید در زندگی بکنه، اونو جوابگو و مسئولیت پذیر کنین.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   چه جوری بعد از شکست عشقی واسه شروع رابطه جدید آماده شیم؟

شخصیت

چیجوری به کودکان خود القاء می کنین که به خود انگیزه بدن؟

(اینجا چند نکته رو میگیم که به شما کمک می کنه تا طوری بر اونا اثر بذارین که افرادی با انگیزه شن.)

۱. اجازه ندین که اضطراب و نگرانی شما موجب شه تا واسه ایجاد انگیزه به اونا فشار بیارین

با این کار، فقط به اونا این انگیزه رو میدید که در برابر شما مقاومت کنن یا واسه آروم کردن تون از شما اطاعت کنن، چون می خوان که اونا رو تنها بذارین. این کار به همون اندازه که موجب سعی اونا واسه آروم کردن شما یا مقاومت در برابر شما می شه، به افزایش انگیزه در اونا منتهی نمی شه. با این کار، به جای اونکه بر خودشون و یافتن انگیزهای داخلی تمرکز کنن، به دنبال واکنش نشون دادن در برابر شمان. نگرانی و احتیاج شما به اهمیت دادن اونا، موجب تشکیل جنگ قدرت بین شما و بچتون می شه.

۲. الهام بخش باشین

تنها راهِ انگیزه دادن، سعی نکردن واسه انگیزه دادنه. به جای اون، سعی کنین واسه کودک تون الهام بخش باشین. چه جوری باید این کار رو بکنین؟ کافیه که الهام بخش باشین. از خودتون بپرسید که رفتارهای تون الهام بخشه یا کنترل کننده؟ بدونین که اگه رفتار شما کنترل کننده باشه، بچتون سعی می کنه تا کارایی غیر از چیزی که شما می خواید بکنه. به کسی که در زندگی شما الهام بخش بوده فکر کنین و سعی کنین مثل اون باشین. فراموش نکنین که اگه به بچتون فشار بیارین، تنها انگیزه ای که در اون ایجاد می کنین، انگیزه مقاومت کردن در برابر شماس.

۳. اجازه بدین که کودک به تنهایی تصمیم بگیره و با نتایج اون روبرو شه

به بچتون اجازه بدین که خودش تصمیم بگیره. وقتی تصمیم اشتباهی میگیره، بذارین با نتایج طبیعی که به دنبال اون تصمیم اشتباه ایجاد می شه، روبرو شه و خودش مسئولیت اون اشتباه رو قبول کنه. مثلا اگه نتیجه انجام ندادن تکالیف مدرسه، استفاده نکردن از کامپیوتره، امکانِ بازگرداندن زمان استفاده از کامپیوتر رو در دستان خود اون بذارین. یعنی اگه تکلیفی رو که بهش محول شده تموم کنه، زمان استفاده از کامپیوتر رو که بر سر اون توافق کردین به دست میاره. این می تونه واسه اون انگیزه ای در جهتِ درست باشه، بدون اینکه لازم باشه بهش بگید که چه کاری بکنه، چیجوری این کار رو بکنه و بدون اینکه لازم باشه درباره اهمیت انجام تکالیف سخنرانی کنین. شما باید به عنوان پدر و مادر از خود بپرسید که «درباره چی چیزایی باید صبور باشم؟ ارزشا و اصول من کدامند؟» و به اونا پایبند باشین.

۴. سوالات زیر رو از خود بپرسید:

  • چی به بچه من انگیزه می ده؟
  • اون واقعا چه می خواد؟
  • واسه کمک بهش واسه جستجو و کشف علاقه هاش، باید چه سوالاتی رو از اون بپرسم؟
  • اهداف و آرزوهای اون چیه؟

به اندازه کافی از کودک فاصله بگیرین تا اونو به شکل فردی جداگونه ببینین. بعد سعی کنین تا چیزی که رو که می ببینن، درک کنین. واسه فهمیدن جواب سوالای بالا، با اون صحبت کنین. بعد گوش بدین، نه به جوابایی که دوست دارین از اون ، بلکه به چیزایی که بچتون می گه. فقط بهش گوش کنین. به جوابای اون احترام بذارین، حتی اگه با اونا موافق نیستین.

۵. انتخاب کنین که می خواید از چه دری وارد شید

۲ در رو تصور کنین. درِ شماره ۱، واسه والدینیه که می خوان به کودک خود انگیزه بدن و کاری کنن که کودک کارای درست رو در زندگی بکنه: یعنی از خواب بیدار شه، به مدرسه برود، وظایف خود رو بکنه، و موفق باشه. درِ شماره ۲ واسه والدینیه که می خوان خودِ کودک، انگیزه انجام اون کارای خوب رو داشته باشه. اونا می خوان طوری بر کودک اثر بذارن که واسه کارایی سعی کنه که به اونا علاقه داره. یعنی کودک فقط کارای درست رو انجام نده، بلکه خودش بخواد که اون کارای درست رو بکنه.

شما از کدوم در وارد میشید؟ اگه از درِ شماره ۱ وارد میشید، راه رسیدن بهش هدف، فشار آوردن، تنبیه کردن، التماس کردن، غُر زدن، باج دادن، جایزه دادن و وعده و وعید دادن واسه راضی کردنِ کودکه. اگه درِ دوم رو انتخاب می کنین، واسه رسیدن بهش هدف، باید سوالات مختلفی رو بپرسید. به جای « تکالیفت رو انجام دادی؟» بهتره بگید: «به چه دلیل امروز تکالیفت رو انجام دادی ولی دیروز انجام ندادی؟ فهمیدم که دیروز تکالیف هندسه رو انجام ندادی، ولی امروز تکالیف تاریخ رو انجام دادی. هندسه و تاریخ چه فرقی برات دارن؟» محققی باشین که جستجو و جستجو می کنه، و به کودک کمک کنین تا انگیزها و علاقه های خود رو کشف کنه.

۶. شما مقصر نیستین

نبود انگیزه در کودک، تقصیر شما نیس، پس مسئله رو شخصی نکنین. با این کار، ممکنه که با ایجاد مقاومت بیشتر، به نبود موفقیت بیشتر کودک کمک کنین. این طور به مسئله نگاه کنین که مثلا اگه از فاصله بسیار نزدیک به آینه نگاه کنین، نمی تونین خودتون رو ببینین و فقط تصویر تاری می ببینن. ولی وقتی از آینه فاصله می گیرین، می تونین خودتون رو روشن تر ببینین. در مورد کودک هم همین طور رفتار کنین. بعضی وقتا اونقدر به اونا نزدیک هستیم و گرفتار اونا شده ایم که نمی تونیم اونا رو جدا از خود ببینیم. ولی زمانی که به اندازه کافی از اون فاصله می گیرین، می تونین شخصیت واقعی اونو ببینین و بفهمین که چی در اون انگیزه ایجاد می کنه، و بعد می تونین بهش کمک کنین تا اونم، خودشو بهتر درک کنه. وقتی عقب وای میستین و تماشا می کنین، می فهمید که چی در مورد اون موثره، به چه دلیل اون واسه چیزای خاصی سعی می کنه و چی اونو به حرکت وامی داره. کارایی هست که کودک هیچوقت انگیزه ای واسه انجام اونا نداره، ولی انجام اون کارا واسه اون لازمه. ممکنه که کودک از انجام کارای خونه بیزار باشه و سعی کنه که از انجام اونا شونِه خالی کنه، و اینجاست که شما باید نتایج و نتایجی رو واسه انجام ندادنِ وظایف اون بسازین.

هدف اینه که وقتی کودک مجبوره که کاری رو با بی میلی بکنه، بر اون اثر بذاریم و به اندازه کافی اونو بشناسیم تا بفهمیم که چه آرزوهایی داره. شما به عنوان پدر یا مادر، باید مهارتای اونو در تعریف چیزایی که براش مهمه تقویت کنین. شما باید کمک کنین تا کودک تون بفهمد که چه کسیه، چی براش مهمه و واسه رسیدن بهش، حاضره چه کارایی رو بکنه. مسئولیت ما اینه که به کودک مون کمک کنیم تا این کار رو بکنه، نه اینکه خودمون اونو واسه اون بکنیم. ما باید به اندازه کافی از سرِ راه اون کنار بریم تا بفهمد که کیست، به چه فکر میکنه و به چه چیزایی علاقه داره.

منبع : empoweringparents.com

دسته‌ها: آموزشی